Oallugat dinutvei.prod.dekodes.no oktavuo\u0111av\u00e1ldiin leat eahpesihkkarat leago duo\u0111aid psyhkala\u0161 veahkav\u00e1ldi maid sii leat v\u00e1sihan. Ear\u00e1t fas leat gill\u00e1n veahkav\u00e1lddi \u00e1ig\u00e1 eaige leat goassege h\u00e1le\u0161tan ovttainge dan r\u00e1jes. Lea deh\u00e1la\u0161 muitit ahte don s\u00e1ht\u00e1t ohcat veahki vaikko leatge eahpesihkar dahje veahkav\u00e1ldi lea d\u00e1hp\u00e1huvvan \u00e1ig\u00e1.<\/p>\n
S\u00e1htt\u00e1 leat v\u00e1ttis hupmat veahkav\u00e1lddi birra. Muhtun olbmot dovdet sivala\u017e\u017ean ja heahpada, ja olu olbmot ballet ahte sidjiide ii j\u00e1hkkojuvvo. Go v\u00e1ldd\u00e1t oktavuo\u0111a veahkkevuog\u00e1dagain, muitte ahte lea sin bargu veahkehit ja doarjut du. Sii eai leat doppe dan dihte ahte dubmet du.<\/p>\n
Gokko mann\u00e1 linnj\u00e1 dearvva\u0161meahttun oktavuo\u0111as ja psyhkala\u0161 veahkav\u00e1lddi gaskkas? Muhtun olbmot eai ipmir ovdal olu ma\u014b\u014bel ahte sii leat gill\u00e1n psyhkala\u0161 veahkav\u00e1lddi. Psyhkala\u0161 veahkav\u00e1lddi lea \u00e1lkit \u010diehkat go fysala\u0161 veahkav\u00e1lddi. D\u00e1t s\u00e1htt\u00e1 dahkat v\u00e1dd\u00e1seabbon ear\u00e1 olbmuide fuom\u00e1\u0161it dan.<\/p>\n
Mii reageret buohkat ie\u0161gu\u0111et l\u00e1hk\u00e1i veahkav\u00e1ld\u00e1i. H\u00e1la \u00e1innas f\u00e1gaolbmuin jus don leat eahpesihkar mii duinna\u00a0 d\u00e1hp\u00e1huvv\u00e1 dahje gu\u0111el\u00e1gan veahki d\u00e1rbba\u0161at. D\u00e1t s\u00e1htt\u00e1 leat buorre doarjja, ja don s\u00e1ht\u00e1t oa\u017e\u017eut veahki sirret ie\u017eat jurdagiid ja dovdduid.<\/p>\n
Muhtun li\u014bkkat resurssaide (neahttasiidduide) vuol\u00e1bealde g\u00e1vdnojit du\u0161\u0161e d\u00e1rogillii dahje ea\u014bgalasgillii.<\/p>\n
Mii lea psyhkala\u0161 veahkav\u00e1ldi?<\/a><\/p>\n Du f\u00e1stadoavttir\u00a0<\/strong>s\u00e1htt\u00e1 leat buorre sadji \u00e1lgit. Du f\u00e1stadoavttir s\u00e1htt\u00e1 leat buorre s\u00e1gastallanguoibmi ja s\u00e1htt\u00e1 du \u010dujuhit ear\u00e1 sajiide gos oa\u010d\u010dut veahki jus lea d\u00e1rbu.<\/p>\n Loga eambbo f\u00e1stadoakt\u00e1ra birra ja geah\u010da video movt hupmat ie\u017eat doakt\u00e1riin veahkav\u00e1lddi birra.<\/a><\/p>\n VI (VO)-linnj\u00e1 <\/strong>\u2013 (veahkav\u00e1lddi ja illasteami linnj\u00e1),\u00a0ri\u014bge 116 006. Leatgo don eahpesihkar maid don v\u00e1sihat, leago dat duo\u0111aid psyhkala\u0161 veahkav\u00e1ldi? Dahje smiehtatgo gos don s\u00e1ht\u00e1t oa\u017e\u017eut veahki? Ri\u014bge VI-linnj\u00e1i (VO-linjen) dahje \u010d\u00e1la\u0161 neahtas VI-linnj\u00e1in (VO-linjen). Oapmaha\u010d\u010dat ja ear\u00e1t geat fuolastuvvet s\u00e1httet maidd\u00e1i v\u00e1ldit oktavuo\u0111a.<\/p>\n Loga eambbo VI-linnj\u00e1 (VO-linjen) birra.<\/a><\/p>\n Heahteguovdd\u00e1\u017eat.\u00a0<\/strong>Don s\u00e1ht\u00e1t v\u00e1ldit oktavuo\u0111a heahteguovdd\u00e1\u017eiin vaikko it leatge f\u00e1hkka heahtedilis itge d\u00e1rbba\u0161 orrunsaji. D\u00e1t guovdd\u00e1\u017eat addet r\u00e1\u0111i ja doarjaga, ja veahkehit olbmuid geat smihttet leatgo sii gill\u00e1n veahkav\u00e1lddi. Muhtun heahteguovdd\u00e1\u017eat f\u00e1llet s\u00e1gastallanjoavkkuid. Oapmaha\u010d\u010dat ja ear\u00e1t geat fuolastuvvet s\u00e1httet maidd\u00e1i v\u00e1ldit oktavuo\u0111a. V\u00e1ldde oktavuo\u0111a ie\u017eat lagas heahteguovdd\u00e1\u017eiin gulaskuddat gu\u0111et f\u00e1laldagat sis leat.<\/p>\n Loga eambbo ja geah\u010da video heahteguovdd\u00e1\u017eiid birra.<\/a><\/p>\n Jo\u0111\u00e1nis psyhkala\u0161 dearvva\u0161vuo\u0111aveahkki (Rask psykisk helsehjelp<\/em>)\u00a0<\/strong>lea b\u00e1lvalus maid olu gielddat f\u00e1llet buohkaide geat leat 16 jagi ja boarr\u00e1seappot giksa\u0161uvvet baluin, geahppa depre\u0161uvnnain dahje \u00e1lgi g\u00e1rrenvuo\u0111a- dahje oa\u0111\u0111env\u00e1ttisvuo\u0111aiguin. Oza eanet die\u0111uid b\u00e1lvalusaid birra gos don \u00e1sat gieldda neahttasiidduin.<\/p>\n Boarr\u00e1siidsuodjalus (Vern for eldre<\/em>)\u00a0<\/strong>lea oktavuo\u0111atelefovdna buohkaide geat leat 62 jagi ja boarr\u00e1seappot geat leat gill\u00e1n veahkav\u00e1lddi dahje illasteami. Ri\u014bge 800 30 196 oa\u017e\u017eut bagadeami ja veahki. Oapmaha\u010d\u010dat ja buohkat ear\u00e1t geat fuolastuvvet vuoras olbmo dihte s\u00e1httet maidd\u00e1i ri\u014bget.<\/p>\n Loga eambbo boarr\u00e1siidsuodjalusa birra.<\/a><\/p>\n Beara\u0161suodjalus (Familievernet<\/em>)\u00a0<\/strong>f\u00e1ll\u00e1 nuvtt\u00e1 r\u00e1\u0111\u0111\u00e1dallama ja r\u00e1vvema go b\u00e1rat riidalit, leat hea\u0111is, dahje go leat ear\u00e1 v\u00e1ttisvuo\u0111at bearra\u0161is. Beara\u0161suodjalus vuoruha muhtumin m\u00e1nn\u00e1bearra\u0161iid.<\/p>\n Loga eambbo ja geah\u010da filmma beara\u0161suodjalusa birra.<\/a><\/p>\n Loga eambbo veahkav\u00e1lddi birra ma\u014b\u014bel go ovttaseallin nohk\u00e1<\/a><\/p>\n M\u00e1n\u00e1idsuodjalusain (Barnevernstjenesten<\/em>)\u00a0<\/strong>s\u00e1htt\u00e1 v\u00e1ldit oktavuo\u0111a jus fuolastuvv\u00e1 m\u00e1n\u00e1 dihte. M\u00e1n\u00e1idsuodjalus add\u00e1 m\u00e1n\u00e1ide, nuoraide ja bearra\u0161iidda veahki ja doarjaga go v\u00e1sihit v\u00e1ttisvuo\u0111aid ruovttus. Muitte ahte \u010duohc\u00e1 maidd\u00e1i m\u00e1n\u00e1ide go v\u00e1hnemiid gaskkas lea veahkav\u00e1lddala\u0161vuohta. Veahkav\u00e1lddala\u0161vuohta v\u00e1hnema ja m\u00e1n\u00e1 gaskkas s\u00e1htt\u00e1 maidd\u00e1i \u010duohcit ear\u00e1 m\u00e1n\u00e1ide bearra\u0161is.<\/p>\n Loga eambbo m\u00e1n\u00e1idsuodjalusa birra ja geah\u010da video movt b\u00e1lvalus barg\u00e1 veahkav\u00e1lde\u00e1\u0161\u0161iiguin.<\/a><\/p>\n M\u00e1n\u00e1id ja nuoraid al\u00e1rbmatelefovdna (Alarmtelefonen for barn og unge<\/em>)\u00a0116111.<\/strong> M\u00e1n\u00e1t ja nuorat geat v\u00e1sihit veahkav\u00e1lddi ja ear\u00e1 v\u00e1ttisvuo\u0111aid ruovttus s\u00e1httet ri\u014bget dahje \u010d\u00e1la\u0161it neahtas al\u00e1rbmatelefovdnii. Don s\u00e1ht\u00e1t maidd\u00e1i ri\u014bget jus leat nuorra ja irgi\/moarsi lea veahkav\u00e1ldd\u00e1la\u0161 du vuost\u00e1. Ollesolbmot s\u00e1htte ri\u014bget jus sii fuolastuvvet m\u00e1n\u00e1 dihte, dahje ballet ahte m\u00e1nn\u00e1 gill\u00e1 veahkav\u00e1lddi dahje illasteami.<\/p>\n Al\u00e1rbmatelefovnna neahttasiidu.<\/a><\/p>\n Skuvlla dearvva\u0161vuo\u0111ab\u00e1lvalus dahje dearvva\u0161vuo\u0111asta\u0161uvdna. <\/strong>Jus don leat vuollel 20 jagi, de s\u00e1ht\u00e1t don h\u00e1le\u0161tit v\u00e1ttisvuo\u0111aidat birra dearvva\u0161vuo\u0111asta\u0161uvnnain dahje skuvlla dearvva\u0161vuo\u0111ab\u00e1lvalusain. Muhtun gielddain leat f\u00e1laldagat nuorra olbmuide gitta dass\u00e1\u017eii devdet 24 jagi. Oza gieldda neahttasiiddus eanet die\u0111uid gu\u0111et b\u00e1lvalusat g\u00e1vdnojit doppe gos don \u00e1sat.<\/p>\n Loga eambbo ja geah\u010da filmma skuvlla dearvva\u0161vuo\u0111ab\u00e1lvalusa ja dearvva\u0161vuo\u0111asta\u0161uvnna birra.<\/a><\/p>\n Politiijat.\u00a0<\/strong>Ri\u014bge politiijaid telefovdnanummarii 112 jus leat f\u00e1hkka heahtedilis. Jus don d\u00e1rbba\u0161at suodjalusa dahje h\u00e1liidat v\u00e1idit veahkav\u00e1lddi, ri\u014bge 02800.<\/p>\n Molssaeaktu veahkav\u00e1ld\u00e1i (MEV) (Alternativ til vold) (ATV)\u00a0<\/strong>lea dik\u0161oprogr\u00e1mma buohkaide geat h\u00e1liidit heaitit geavaheames veahkav\u00e1lddi. MEV (ATV) f\u00e1ll\u00e1 maidd\u00e1i b\u00e1lvalusaid sidjiide geat gill\u00e1jit veahkav\u00e1lddi.<\/p>\nGos s\u00e1ht\u00e1n ohcat veahki jus lean gill\u00e1n psyhkala\u0161 veahkav\u00e1lddi?<\/h2>\n
Veahkki sidjiide geat leat psyhkala\u0161 veahkav\u00e1ldedahkkit<\/h2>\n